كوه الوند همدان ذخیره گاه ژنتیكی گیاهان دارویی
همدان-ایرنا-استان همدان در غرب کشور و در دامنه های سرسبز الوند، به عنوان خاستگاه گیاهان دارویی و ذخیره گاه ژنتیکی بسیار ارزشمندی برای کشت انواع این گیاهان از جمله گشنیز، رازیانه و سیاه دانه مطرح است
پیشینه كشت و تولید گیاهان دارویی در ایران به 800 سال پیش از میلاد مسیح باز می گردد و بیش از 150 گونه گیاهی مختلف نظیر آنقوزه، سنای مكی و زیره، در طب سنتی و گیاهی كاربرد داشته كه برخورداری از چنین پیشینه ای در شناسایی و كاربرد گیاهان دارویی از ظرفیت های كشور محسوب می شود.
كارشناسان بر این عقیده اند كه هر روز استقبال از تولید و استفاده از گیاهان دارویی به جای داروهای شیمیایی در جهان و به نسبت در ایران رو به افزایش بوده و افزایش روز افزون فعالیت عطاری ها گواه این ادعا است.
تهیه عرقیات گل های معطر و گیاهان دارویی از دیرباز در این دیار مرسوم بوده و با توجه به رویش انواع گیاهان دارویی و تولید انبوه آن در این استان، استقبال عمومی در استفاده از گیاهان دارویی چشمگیر است.
در همدان سابقه تاریخی استفاده از طب سنتی و وجود طبیب هایی از جمله حكیم ابوعلی سینا در گذشته و سید احمد علی خسروی همدانی در حال حاضر، بیانگر این واقعیت است كه استان همدان ذخیره گاه ژنتیكی بسیار ارزشمندی برای كشت انواع گیاهان دارویی است و هم اكنون چهار هزار و 253 هكتار عرصه منابع طبیعی آن، انواع این گیاهان كشت می شود.
در همدان از زمان اقامت بوعلی سینا در این دیار، در راسته بازار حكیم خان، پزشكان سنتی همدان فعالیت می كردند كه برخی از اینها نظیر سید خسرو همدانی، از شهرت بالایی برخوردار بوده و فرزندان او نیز در حال حاضر در امر تولید گیاهان دارویی فعال هستند.
از سویی دیگر باغ گیاهان دارویی بوعلی سینا در همدان نیز از جمله پتانسیل های موجود در زمینه تولید گیاهان دارویی است كه بیش 200 گونه مختلف از این گیاهان در آن كشت می شود.
در میان گیاهان دارویی، گشنیز، خاكشیر، زیره، انواع صمغها، شیرین بیان، كتیرا، حنا، زعفران، توتون و پنبه از مهمترین اقلام صادراتی این بخش به حساب می آیند و بنا به اظهار نظر كارشناسان امر، باریجه، كتیرا، زعفران، سیاه دانه و زیره، اسانس مورد، رزماری و شیرین بیان برای صادرات دارای مزیتهای نسبی بوده و بابونه، خار مریم، بادرنجوبه و سنبل الطیب در بازار داخلی از اهمیت بالایی برخوردارند.
نماینده ولی فقیه در استان و امام جمعه شهر همدان نیز در این خصوص با تاكید و تشویق بر كشت گیاهان دارویی توسط كشاورزان گفت: بوعلی سینا در دنیا از شهرت جهانی بالایی برخوردار است.
آیت ا... ˈغیاث الدین طه محمديˈ خطاب به كشاورزان افزود: قرار نیست برای همیشه كشت گندم و جو داشته باشید، در نوع كشت های خود تجدید نظر كنید و كشت گیاهان دارویی را نیز مورد توجه قرار دهید.
وی طب سنتی و اسلامی و نیز توجه به تغذیه های گیاهی را برای سلامت افراد و بهداشت روانی و جسمانی آنها مورد تاكید قرار داد و گفت: در بحث تغییر كشت می توان با توجه به شرایط اقلیمی در همدان برای كاشت برخی محصولات نظیر زعفران نیز اقدام كرد.
مدیر باغبانی سازمان جهاد كشاورزی همدان نیز این استان را قطب تولید سه گونه گیاه دارویی گشنیز ،رازیانه و سیاه دانه معرفی كرد و گفت: این استان با تولید سالانه 9 هزار و 679 تن انواع گیاه دارویی ، رتبه چهارم كشور را در تولید این محصول به خود اختصاص داده است.
ˈˈحجت الله شهبازيˈ افزود: سطح زیر كشت گشنیز و رازیانه كه به صورت اقتصادی كشت می شود هر یك به ترتیب دو هزار و 23 هكتار گشنیز، دو هزار و 200 هكتار رازیانه است.
وی اظهار داشت: گشنیز، رازیانه، خاكشیر، زیره، انواع صمغ ها، شیرین بیان، كتیرا، حنا، زعفران، توتون و پنبه از مهمترین گیاهان دارویی صادراتی استان هستند و بابونه، خار مریم، بادرنجوبه، سنبل الطیب نیز در بازار داخلی از اهمیت بالایی برخوردار هستند.
وی ادامه داد: شهرستان نهاوند تولیدكننده عمده گشنیز و رزن نیز تولیدكننده اصلی رازیانه در استان همدان است كه به خارج از استان نیز صادر می شود.
وی با اشاره به اهمیت و جایگاه همدان در تولید گیاهان دارویی و صادرات 80 درصد تولید استان همدان، گفت: از این فرصت می توان برای رشد اقتصادی و ایجاد اشتغال در جامعه بهره برداری بهینه كرد.
كارشناس مسوول باغبانی سازمان جهاد كشاورزی استان همدان نیز گفت: ارتفاعات الوند، كوه های بوقاطی، گرین، آلمابلاغ، خان گرمز، لشگردر، كوه سرده و كوه گرمه از عمده ترین مناطق رویش گیاهان دارویی در استان همدان است.
ˈبهروز فروزانفرˈ زعفران و گل محمدی را از دیگر گیاهانی كه مصرف دارویی نیز دارند، عنوان كرد و افزود: سطح زیركشت باغات زعفران استان 48 هكتار است كه 5/42 هكتار آن باغ های بارور و 5/5 هكتار نیز باغ های غیر بارور زعفران در استان هستند.
نتیجه اینكه ظرفیت های غنی ژنتیكی گیاهان دارویی و تنوع و گستردگی قابل توجه این محصول در استان ، همدان را مستعد ایجاد كارخانه داروسازی (گیاهان دارویی) و صادرات آن به كشورهای مختلف كرده است.
بنابراین می توان با احداث كارخانه طب سنتی در همدان، این استان را به عنوان مهد بوعلی سینا و گیاهان دارویی احیا و زمینه ارزش افزوده صادرات این محصولات تولیدی را فراهم كرد.
نظر دهید